Przegląd gaśnic w firmie — co pracodawca musi sprawdzić przed zimą

Przegląd gaśnic trzeba robić w terminach podanych przez producenta, ale nie rzadziej niż raz w roku. Tak samo jest z hydrantami, oświetleniem ewakuacyjnym i innymi urządzeniami przeciwpożarowymi (§ 3 ust. 2–3 rozporządzenia MSWiA o ochronie przeciwpożarowej budynków). Przed zimą warto to sprawdzić od razu: zaczyna się sezon grzewczy, przybywa grzejników i towaru na korytarzach, a za sprawny sprzęt odpowiada właściciel lub użytkownik budynku (art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej).

Poniżej zebraliśmy 5 obszarów, które warto przejść w listopadzie.

1. Przegląd gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych

Gaśnice i urządzenia przeciwpożarowe muszą być w pełni sprawne (§ 4 ust. 2 pkt 1). Przeglądy i konserwację wykonuje się według Polskich Norm, dokumentacji i instrukcji producenta.

• Sprawdź datę ostatniego przeglądu na etykiecie każdej gaśnicy. Jeśli minął rok, zamów serwis.
• Węże hydrantów wewnętrznych raz na 5 lat przechodzą próbę ciśnieniową (§ 3 ust. 4).
• Gaśnica z zerwaną plombą, pustym manometrem albo uszkodzonym wężem nadaje się tylko do wymiany lub naprawy.
• Autonomiczne czujki dymu i czadu konserwujesz według instrukcji producenta (§ 3 ust. 3a).
• Przechowuj protokoły z przeglądów. To pierwszy dokument, o który zapyta kontrola.

2. Ile gaśnic i gdzie je powiesić

Rodzaj gaśnicy dobierasz do grupy pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie: A (ciała stałe), B (ciecze), C (gazy), D (metale) i F (tłuszcze w kuchni), zgodnie z § 32 ust. 2. Liczbę wylicza się z powierzchni strefy pożarowej, czyli części budynku oddzielonej ścianami i stropami przeciwpożarowymi (§ 32 ust. 3):

• 2 kg środka gaśniczego na każde 100 m² w biurach, sklepach, szkołach i innych strefach z ludźmi (kategorie ZL I, II, III, V) oraz w produkcji i magazynach o dużym obciążeniu ogniowym (ponad 500 MJ/m²),
• 2 kg na każde 300 m² w pozostałych strefach (z wyjątkiem ZL IV, czyli budynków mieszkalnych).

Według § 33 z każdego miejsca, w którym przebywa człowiek, do najbliższej gaśnicy ma być nie więcej niż 30 m, a dojście musi mieć co najmniej 1 m szerokości. Gaśnice wieszasz w widocznych miejscach (przy wejściach, na klatkach schodowych, na korytarzach), z dala od pieców i grzejników, i oznaczasz znakami (§ 4 ust. 2 pkt 4).

3. Drogi ewakuacyjne bez zastawiania

Przed świętami w sklepach i magazynach przybywa towaru, a na korytarze trafiają kartony i palety. Przepisy zabraniają (§ 4 ust. 1 pkt 11, 14, 15 i 18):

• składowania materiałów palnych na drogach ewakuacyjnych i zwężania tych dróg,
• zamykania drzwi ewakuacyjnych tak, że nie da się ich od razu otworzyć,
• blokowania drzwi przeciwpożarowych klinami lub haczykami,
• zastawiania gaśnic, hydrantów, wyjść i tablic elektrycznych.

Zrób obchód z listą kontrolną raz w tygodniu, a zasady bezpiecznego układania towaru znajdziesz w tekście o składowaniu materiałów na paletach.

4. Ogrzewanie, kominy i grzejniki

Zimą częściej pojawiają się pożary od ogrzewania. Dlatego zadbaj o:

• czyszczenie przewodów dymowych i spalinowych przez kominiarza: co miesiąc w gastronomii, co 3 miesiące przy paliwie stałym i co 6 miesięcy przy gazie i oleju (§ 34 ust. 1),
• przewody wentylacyjne czyszczone co najmniej raz w roku (§ 34 ust. 2),
• grzejniki elektryczne, które nie mogą stać bezpośrednio na palnej podłodze, chyba że producent na to pozwala (§ 4 ust. 1 pkt 7),
• odstęp 0,5 m materiałów palnych od urządzeń nagrzewających się powyżej 100°C (§ 4 ust. 1 pkt 8).

O czujkach i pomiarach tlenku węgla piszemy w tekście Czad w miejscu pracy.

5. Instrukcja, próbna ewakuacja i wyznaczeni pracownicy

Budynki produkcyjne, magazynowe, inwentarskie, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego muszą mieć instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, czyli dokument opisujący wyposażenie, zasady ewakuacji i obowiązki ludzi (§ 6 ust. 1). Aktualizuje się ją co najmniej raz na 2 lata i po każdej zmianie sposobu użytkowania (§ 6 ust. 7). Nie jest wymagana m.in. w małych budynkach do 1000 m³ bez strefy zagrożenia wybuchem (§ 6 ust. 8).

• Próbna ewakuacja: co najmniej raz na 2 lata w obiekcie dla ponad 50 stałych użytkowników, a w szkołach i przedszkolach raz w roku. Straż pożarną powiadamiasz tydzień wcześniej (§ 17).
• Instrukcja postępowania na wypadek pożaru i telefony alarmowe wiszą w widocznym miejscu (§ 4 ust. 2 pkt 3).
• Pracodawca zapewnia środki do gaszenia pożarów i ewakuacji oraz wyznacza do tych zadań pracowników (art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy). Zapoznaje też wszystkich pracowników z przepisami przeciwpożarowymi (art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy).

➡️ Bezpłatny wykaz pracowników wyznaczonych do zwalczania pożarów i ewakuacji pobierzesz w naszym sklepie. Gdy zatrudniasz osoby z Ukrainy, przyda się dwujęzyczna instrukcja PL/UA „Pożar i ewakuacja” za 49 zł. Spawanie i inne prace z ogniem opisuje instrukcja prac niebezpiecznych pożarowo za 39 zł, a pozostałe znajdziesz w kategorii Instrukcje BHP.

Nowy obowiązek oznakowania budynków dotyczy też punktów schronienia, o czym piszemy w tekście Oznakowanie punktu schronienia do 31 grudnia 2026.

Najczęstsze pytania

Jak często robi się przegląd gaśnic?

W terminach podanych przez producenta, ale nie rzadziej niż raz w roku. Węże hydrantów wewnętrznych dodatkowo co 5 lat przechodzą próbę ciśnieniową.

Kto może wykonać przegląd gaśnic?

Osoba z odpowiednimi kwalifikacjami (art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej), zwykle firma serwisująca sprzęt przeciwpożarowy. Po przeglądzie dostajesz etykietę na gaśnicy i protokół.

Ile gaśnic potrzebuje biuro o powierzchni 250 m²?

Na każde 100 m² przypada 2 kg środka gaśniczego, więc dla 250 m² potrzeba 3 jednostek, czyli 6 kg. Jednocześnie żadne miejsce nie może być dalej niż 30 m od gaśnicy.

Czy mała firma musi mieć instrukcję bezpieczeństwa pożarowego?

Nie zawsze. Gdy budynek lub strefa pożarowa ma do 1000 m³ kubatury i nie ma strefy zagrożenia wybuchem, instrukcja nie jest wymagana. Gaśnice, oznakowanie i wyznaczeni pracownicy są obowiązkowe zawsze.

Podsumowanie

Przed zimą sprawdź datę przeglądu gaśnic i hydrantów, liczbę i rozmieszczenie gaśnic, wolne drogi ewakuacyjne, czyszczenie kominów i ustawienie grzejników oraz aktualność instrukcji i listy wyznaczonych pracowników. To kilka godzin pracy, które oszczędzą Ci kłopotów przy kontroli straży pożarnej lub PIP.

Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, oznakowanie i szkolenie z ewakuacji przygotujemy w ramach usług PPOŻ. Skontaktuj się z nami, a ustalimy zakres.

Źródło: rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 r., t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 ze zmianą Dz.U. 2024 poz. 1716, ustawa o ochronie przeciwpożarowej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 188, Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245.