Oznakowanie punktu schronienia — obowiązek firm i szkół do 31 grudnia 2026

Jeśli straż pożarna wskazała w Twoim budynku punkt schronienia, musisz go oznakować do 31 grudnia 2026 r. Obowiązek wprowadziło rozporządzenie MSWiA z 28 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1276), które obowiązuje od 30 września. Dotyczy właścicieli, zarządców i użytkowników budynków, czyli także firm, magazynów, sklepów i szkół. Oznakowanie punktu schronienia to dwie tabliczki na elewacji i naklejki na drzwiach.

Poniżej zebraliśmy 5 obszarów, które warto sprawdzić jeszcze przed końcem roku.

1. Czym jest punkt schronienia i kto go wskazuje

Punkt schronienia to miejsce w budynku albo poza nim, w którym ludzie mogą się na chwilę ukryć przed gwałtownymi zjawiskami pogodowymi lub odłamkami (art. 84a ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej). To nie jest schron. Nie wymaga specjalnej konstrukcji ani wentylacji. Często jest to piwnica, garaż podziemny albo przejście podziemne.

Punkty schronienia wskazuje komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. O wskazanym punkcie zawiadamia gminę, starostę oraz właściciela lub zarządcę nieruchomości (art. 91a ustawy, dodany ustawą z 17 kwietnia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 646).

• Sprawdź korespondencję z komendy PSP. Zawiadomienie mogło trafić do zarządu, księgowości albo właściciela lokalu.
• Jeśli wynajmujesz powierzchnię, zapytaj zarządcę budynku, czy jest w nim punkt schronienia.
• Lokalizację punktów pokazuje mapa PSP „Gdzie się ukryć” (gdziesieukryc.pl). Źródło: KP PSP w Pile.

2. Jak wygląda oznakowanie punktu schronienia

Wzór oznakowania jest w nowym załączniku nr 1a do rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej budynków. Składa się z dwóch elementów:

• znak obrony cywilnej: niebieski trójkąt równoboczny na pomarańczowym tle, jako tabliczka 200 × 200 mm na budynku oraz naklejka 80 × 80 mm w górnym prawym rogu drzwi wejściowych do budynku i drzwi do samego punktu,
• napis „PUNKT SCHRONIENIA”: biały na zielonej tabliczce 100 × 200 mm, umieszczonej pod tabliczką ze znakiem.

Komenda Główna PSP w instrukcji oznakowania zaleca:

• tabliczki na ścianie frontowej, z prawej strony głównego wejścia, na wysokości górnej krawędzi drzwi lub wyżej,
• dodatkowe oznakowanie nad bramą albo obok niej, jeśli prowadzi nią droga do punktu,
• materiał i nadruk odporne na wodę i promieniowanie UV.

Źródło: rozporządzenie MSWiA, Dz.U. 2026 poz. 1276.

3. Termin i kto odpowiada

Nowy § 4 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej budynków nakłada obowiązek oznakowania na właścicieli, zarządców i użytkowników budynków, placów składowych i wiat. Wyjątkiem są domy jednorodzinne. Punkty wskazane przed 30 września 2026 r. trzeba oznakować niezwłocznie, najpóźniej do 31 grudnia 2026 r. (§ 2 rozporządzenia zmieniającego).

• Ustal na piśmie z zarządcą, kto zamawia i montuje tabliczki. Najemca też jest „użytkownikiem”.
• Zrób zdjęcia oznakowania po montażu i dołącz je do dokumentacji przeciwpożarowej.
• Sprawdzaj stan tabliczek przy okresowych przeglądach budynku.

4. Co zrobić w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego i w BHP

Ustawa wymaga też, żeby właściciel lub zarządca obiektu z punktem schronienia udostępnił go w miarę możliwości ludziom, którzy chronią się przed zagrożeniem, na czas ogłoszonego alarmu (art. 103a ustawy). W praktyce oznacza to, że w czasie alarmu do Twojego budynku mogą wejść osoby z zewnątrz.

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego musi opisywać m.in. sposoby postępowania na wypadek pożaru i innego zagrożenia oraz organizację ewakuacji (§ 6 ust. 1 pkt 3 i 5 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej). Pracodawca musi też wyznaczyć osoby do zwalczania pożarów i ewakuacji (art. 209¹ Kodeksu pracy).

• Dopisz do instrukcji, gdzie jest punkt schronienia, kto otwiera dostęp do niego i jak dojść tam z każdej części budynku.
• Wyznacz osobę, która w czasie alarmu kieruje ludzi do punktu i pilnuje, żeby wejście nie było zastawione.
• Uporządkuj piwnicę lub garaż: drożne przejścia, oświetlenie, brak składowanych materiałów palnych.
• Omów punkt schronienia na najbliższym instruktażu albo szkoleniu okresowym.

➡️ Gotowy, bezpłatny wykaz pracowników wyznaczonych do zwalczania pożarów i ewakuacji pobierzesz w naszym sklepie. Zobacz też szkolenia online.

5. Szkoły i placówki

Punktem schronienia może zostać wskazana także szkoła lub przedszkole, a wtedy obowiązek oznakowania dotyczy również placówki (Portal Oświatowy). Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej szkoła, w której co roku zmienia się grupa ponad 50 użytkowników, sprawdza w praktyce organizację ewakuacji co najmniej raz w roku. Przy najbliższej próbie warto przećwiczyć także przejście do punktu schronienia. Więcej o przygotowaniu placówki przeczytasz we wpisie Szkoła wraca z wakacji — sprawdź BHP.

➡️ Dla placówek przygotowaliśmy instrukcję BHP ogólną dla pracowników szkoły (39 zł). Firmom polecamy pakiety BHP dla firm, np. Pakiet BHP — Biuro za 299 zł.

Najczęstsze pytania

Czy każda firma musi wieszać tabliczkę „PUNKT SCHRONIENIA”?

Nie. Obowiązek dotyczy tylko budynków, w których komendant PSP zidentyfikował punkt schronienia. Jeśli nie wiesz, czy to Twój przypadek, zapytaj zarządcę albo komendę powiatową PSP.

Czy punkt schronienia to schron?

Nie. To miejsce do tymczasowego ukrycia, np. piwnica lub garaż podziemny. Nie musi mieć hermetycznych drzwi ani filtrowentylacji.

Kto płaci za oznakowanie?

Przepis nie rozstrzyga, kto ponosi koszt. Obowiązek ciąży na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku budynku, dlatego najlepiej ustalić to z zarządcą na piśmie.

Czy w czasie alarmu muszę wpuścić obce osoby?

Ustawa mówi, że właściciel lub zarządca udostępnia punkt schronienia „w miarę możliwości” na czas zagrożenia. Opisz w instrukcji, kto otwiera wejście i jak kierować ludzi.

Podsumowanie

Sprawdź, czy PSP wskazała punkt schronienia w Twoim budynku, ustal z zarządcą montaż tabliczek do 31 grudnia, zaktualizuj instrukcję bezpieczeństwa pożarowego i wyznacz osoby do ewakuacji. Przy okazji przejrzyj inne zimowe obowiązki we wpisach Zima w firmie i Czad w miejscu pracy.

Potrzebujesz pomocy przy aktualizacji instrukcji i dokumentacji BHP? Skontaktuj się z nami.